Achtergrond tractiewaarde hebben’ HET LIJKT EEN TEGENSTELLING: EEN GROTE STAL MET VEEL DIEREN EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD BOUWEN. MAAR IS DAT OOK ZO? KUNNEN GROTE STALLEN MET VEEL DIEREN OP ZO’N MANIER WORDEN UITGEVOERD DAT BOER EN BURGER ER BLIJ VAN WORDEN? M elkveehouder Jaap Schep in Bergambacht houdt 470 koeien in één stal en is een fervent voorstander van weidegang. Zodra hij de koeien in het voorjaar naar buiten jaagt, komt het publiek in de stedelijke omgeving waar hij boert met duizenden tegelijk een dagje ‘koeiendans kijken’. „Dat vinden ze geweldig. Het aparte is dat het houden van bijna 500 koeien in één stal dan ineens geen item meer is. Ik wil er maar mee zeggen dat het in Nederland te eng over aantallen gaat in plaats van over inhoud.” Maarten Frankenhuis, oud-directeur van dierentuin Artis en betrokken bij het eerste ontwerp van een nieuw stalconcept in de melkveehouderijsector - de Koeientuin - kan het beamen. „Zodra het draait om kwaliteit, is de kwantiteit ineens minder van belang”, is zijn ervaring. Paul Galama, specialist duurzame bedrijfssystemen bij Wageningen UR en nauw betrokken bij de ontwikkeling van de vrijloopstal, waarvan er nu zo’n vijftig staan in Nederland, is er zelfs van overtuigd dat een stal met honderden dieren burgers blij kan maken. „Je moet er voor de mensen alleen wel een beleving van maken, een attractief kijkspel zoals in een dierentuin. Stel de koe centraal, geef haar alle ruimte voor natuurlijk gedrag en laat dat zien. En wees transparant, zodat de mensen kunnen zien dat de koeien het naar hun zin hebben.” De eisen die aan een stal gesteld worden, moeten daarom niet alleen gericht zijn op het verminderen van de lasten, zoals stank, lawaai, licht en ammoniak, vindt Galama. „De eisen moeten zich ook richten op de lusten, op de beleving. Dat betekent een stal ontwerpen die het landschap en het welzijn van de dieren verrijkt. Dit zou elke melkveehouder met veel dieren moeten nastreven. Het is de enige manier om maatschappelijk draagvlak te krijgen. Geef voorbijgangers de kans om te laten zien hoe koeien afkalven of hoe je ze melkt. Denk ook aan het toepassen van familiekuddes, waarbij de kalveren langer bij de koe blijven. En laat geen discussie bestaan over ruimte en welzijn. Dat moet goed zijn, wat ook inhoudt dat koeien in een megastal te allen tijde buiten moeten kunnen komen.” Rondeel-stal Onbeperkt toegankelijk voor het publiek. Het is een methode waarvan het succesvolle Rondeel-stalconcept voor leghennen volop gebruikmaakt. Op de website van Rondeel kun je met een webcam live de kippen zien scharrelen of zien hoe ze een stofbad nemen in het dagverblijf. Maar je kunt ook - zelfs zonder een afspraak te maken - zelf een kijkje nemen, waarna je vervolgens in de bezoekerstunnel blij wordt als je tussen de vredig rondscharrelende kippen wandelt. In het systeem is veel natuur naar binnen gehaald en als de kippen naar buiten willen, kan dat aan de bosrand; een omgeving met bomen waar ook gescharreld kan worden. Rondeel is helemaal gericht op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het systeem probeert maximaal tegemoet te komen aan de natuurlijke behoeften van de kip, maar neemt ook facetten als milieu, landschappelijke inpasbaarheid, voedselveiligheid en inkomen voor de pluimveehouder mee. Zo schommelt de prijs van een Rondeel-ei niet mee met de markt, maar staat die vast op 28 cent. Er zijn nu vier Rondeel-stallen in Nederland en nog eens drie worden op korte termijn gerealiseerd. De grootste stal zal 40.000 leghennen herbergen. De vraag is of Rondeel ook als megastal kan worden uitgevoerd. Volgens de definitie die Alterra ooit bedacht ben je mega bij 120.000 legkippen. „Ik zou niet weten waarom je niet drie van die stallen naast elkaar kunt zetten. Het is weliswaar zo’n 30 procent duurder bouwen dan conventioneel, maar qua bouwkosten vergelijkbaar met biologisch of vrije uitloop”, zegt Peter Koelewijn van de Rondeel-organisatie. Koeientuin Terug naar de melkveesector. Daar werd twee maanden geleden de baanbrekende Koeientuin van melkveehouder Chris Bomers in Groenlo geopend. De media-aandacht bij de opening was overweldigend, tot en met het NOS-journaal aan toe. De Volkskrant schreef er onder de titel ‘Een paradijs voor koeiengeluk’ een lyrisch artikel over. Strekking: in plaats van de overdekte conventionele ligboxenstal met veel beton en ijzer gaat de open en groene koeientuin met zacht weidedek helemaal op in het pittoreske Achterhoekse coulissenlandschap. De koeien kunnen er doen en laten wat ze willen, Ze mogen zelfs kiezen of ze buiten in het weiland of binnen tussen de bomen in hun tuin willen lopen. BOER EN BOUW 71 Tekst: Waldemar Ysebaert/foto’s: Ellen Meinen, Elvin Hage Pagina 70

Pagina 72

Scoor meer met een web winkel in uw vakbladen. Velen gingen u voor en publiceerden maandbladen online.

Boer en Bouw 2015 Lees publicatie 10Home


You need flash player to view this online publication