Column Vooruit naar vroeger Paul Bos is boer, coach, adviseur, journalist en communicatiespecialist. In Aalsmeerderbrug heeft hij Fortboerderij Dijkzicht met onder meer schapen. Door zijn brede achtergrond weet hij op verrassende wijze zijn eigen en persoonlijke invulling te geven aan maatschappelijk verantwoord bouwen. Zo’n zeventien jaar geleden was ik flink de weg kwijt in mijn leven en werk. Had een prachtig bedrijf met veel medewerkers en veel omzet, en nog veel meer winst. En toch knaagde er iets. Ik miste de bredere betekenis van het ondernemerschap. Het voelde teveel als eendimensionaal, als te eenzijdig. Alleen maar productie draaien, alleen maar groter worden en de omzet verhogen. En verder niets. Toen kwam ik een wijze oude vrouw tegen. Ik vertelde haar over mijn worsteling. Ze zei: „Als je weg kwijt bent, mag je terug naar vroeger.” „Vroeger?”, herhaalde ik. Naar de boerderij van mijn jeugd? Dat nooit. Ik ontkende een half jaar lang de harde waarheid, en meldde mij op een ochtend toch maar bij mijn vader. Enigszins onwennig, maar wel met het gevoel dat ik me hier ‘thuis’ voelde. Ik was blij dat ik was weggeweest, maar was nog blijer dat ik weer ‘terug’ was. Het kan verkeren. In 2000 nam ik alles over. Ik werd weer boer. Het eerste wat ik daar leerde: ‘niets weggooien; afval bestaat niet’. Ik keek naar de oude mestvaalt, en dacht vertwijfeld: „Waar ben ik in hemelsnaam terechtgekomen? Waar is de kunstmest? Kan ik nog terug?” Het tweede wat ik leerde: ’alles gebruiken wat lokaal voorhanden is’. Ik werd voorgesteld aan de buren, het lokale bouwbedrijf, de lokale schilder, de lokale supermarkt. Derde leerpunt: ‘doe als in de natuur, verlaag voortdurend je kosten, en creëer meervoudige winsten’. Mijn 160 schapen zijn nu een aaibare maaimachine voor het landschap, natuureducatie voor schoolkinderen, producent van vlees voor een regionaal restaurant, producent van wol voor lokale viltkunstenaars, en inspiratiebron voor leiderschap voor mensen uit het bedrijfsleven. Leerpunt vier: ‘de natuur biedt gratis in overvloed’. De landbouw maakt voor de groei van het gewas en het bemalen van de polders al eeuwenlang gebruik van gratis zonne- en windenergie. Binnenkort ga ik de monumentale boerderij uit 1874 voorzien van dakpannen met zonnepanelen en een helofytenfilter om ons rioolwater zelf te zuiveren. Nou ja ‘zelf’. Dat doet de natuur voor ons. Oh ja, en de schuur wordt geschilderd met verf van onze eigen lijnolie, gemaakt door de regionale verffabriek Rigo Verf. Leermoment vijf: voor de restauratie van de boerderij heb ik 120 mensen bereid gevonden om mij geld te lenen. Crowdfunding noemen ze dat. Zo is Raiffeisen volgens mij ook begonnen. Zesde leermoment: sinds kort word ik gevraagd door allerlei bedrijven om hen te helpen met een ‘circulaire bedrijfsvoering’. „Sorry, wat zegt u? Waarom belt u mij?” „Nou, omdat wij zien dat u op uw boerderij allerlei nieuwe kringlopen organiseert.” Interessant. Het lijkt erop dat wij ‘terug naar vroeger gaan’. Eh nee, ik moet zeggen: ‘wij gaan vooruit naar vroeger’. Wij gaan weer bouwen met streekeigen materialen in een stijl die past in het landschap, en op een manier die past bij de nieuwste eisen van dierenwelzijn. Wij gaan onze processen zo inrichten dat ons afval weer grondstof is voor een nieuwe cyclus. Is beter voor het klimaat. En de tijd is nabij dat de leverancier en het bouwbedrijf geen stal meer aan jou verkopen, maar staluren verhuren. Wij gaan leven en werken zoals het bedoeld is. Dit is wat voor mij maatschappelijk verantwoord ondernemen en bouwen betekent. Ik ben zo blij dat ik boer ben... BOER EN BOUW 81 Beeld: Henk Bouwman Pagina 80

Pagina 82

Scoor meer met een e-commerce shop in uw kranten. Velen gingen u voor en publiceerden reclamefolders online.

Boer en Bouw 2015 Lees publicatie 10Home


You need flash player to view this online publication